Karakum woestijn

 

Karakum woestijn gaskrater
bron: Google Maps, Dilek savaş (https://goo.gl/maps/X26K1ja87fu)

Waar ligt de Karakum woestijn?

Karakum woestijn Google Earth

Bron: Google Earth

De Karakum is een woestijn in Centraal-AziŽ. Zijn naam betekent 'Zwart Zand' in het Turks, verwijzend naar de donkere grond die onder het zandige oppervlak van een groot deel van de woestijn ligt. Het beslaat ongeveer 70 procent, of 350.000 km≤, van Turkmenistan.

De bevolking is schaars, met gemiddeld ťťn persoon per 6,5 km≤. Het regent er van 70 tot 150 mm per jaar.

Geologie

De Darvaza gaskrater, in de Karakum-woestijn, ook wel de "Door to Hell" of de "Gates of Hell" ("Poort naar de Hel") genoemd door de lokale bevolking, is een krater van aardgas die al sinds 1971 brandt. 

De krater is ongeveer 60 meter breed en 20 meter diep. Toen er in 1971 boorwerken aan de gang waren door geologen op zoek naar aardgasvoorraden, stootten ze op een spelonk met daarin een flinke voorraad natuurlijk gas. De geboorde schacht stortte in en werd een zinkgat. Omdat men vreesde dat het vrijgekomen gas giftige was, besloot men het gecontroleerd te laten uitbranden. Men had gehoopt dat dit slechts enkele weken zou duren. Niet dus, al bijna 50 jaar brand de krater nog steeds en werd een belangrijke toeristische attractie.

Het gebied heeft aanzienlijke olie- en aardgasvoorraden.

Darvaza gaskrater

Darvaza gaskrater, bron: Google Maps, David Jeanbourquin

 

Hydrografie

In het zuiden stromen de rivieren Murghab en Tejen uit het Hindu Kush-gebergte.

De woestijn wordt doorkruist door het op ťťn na grootste irrigatiekanaal ter wereld, het Karakum-kanaal, dat water van de Amu Darya naar het zuidelijke deel van de woestijn brengt. Aanleg aan het kanaal werd gestart in 1954 en voltooid in 1958. Het is 1.375 km lang en vervoert jaarlijks 13-20 km≥ water. Lekken in het kanaal hebben meren en vijvers langs het kanaal gecreŽerd.

Karakum-kanaal

Prehistorie

Binnen de Karakum bevindt zich de Uly (Big) Balkan, een bergketen waarin archeologen menselijke resten hebben gevonden die dateren uit het stenen tijdperk.

Economie en middelen

De oases van Mary en Tejen staan ​​bekend om de katoenteelt.

De woestijn wordt doorkruist door de Trans-Kaspische spoorweg.

Het Aralmeer

De Karakum-woestijn ligt ten oosten van de Kaspische Zee, met het Aralmeer in het noorden en de Amu Darya-rivier en de Kyzyl Kum-woestijn in het noordoosten. Doordat het Aralmeer steeds minder water bevat is er een nieuwe woestijn, de "Aral Karakum" ontstaan op de voormalige zeebodem van het Aralmeer, met een geschatte oppervlakte van 40.000 km≤. Het niveau van het Aralmeer daalt nog steeds en wordt veroorzaakt doordat de rivieren die het Aralmeer moeten vullen met water leeggezogen worden om landbouwgronden in de buurt van water te voorzien. Hoewel het waterpeil in het Noord-Aralmeer momenteel opnieuw stijgt, daalt het waterpeil in het Zuid-Aralmeer nog steeds, waardoor de woestijn groter wordt.

Het zand van de Aral Karakum bestaat uit een zoutmoeras van resten van materialen uit de geÔrrigeerde landbouwgronden rond het meer. Het stof uit de woestijn, dat bestrijdingsmiddelen van de katoenvelden rond het Aralmeer bevatten, worden makkelijk meegenomen door de oost-westluchtstroom. Zo zijn deze stoffen aangetroffen in het bloed van pinguÔns op Antarctica, in de gletsjers van Groenland, de bossen van Noorwegen en de landbouwgronden van Rusland.

 

Aralmeer Google Earth

Aralmeer boot in zand